Theodor Hansen - Theodor á Toppi - sigur frá:

Gjáar skúli

Vit kunnu ikki siga, at gamli skúli okkara var tíðarhóskandi. Hann varð bygdur í 1883. Hann er laðaður upp við gróti og hevði flagtekju og stór, hvít vindeygu. Regndagar lak so illa niður í skúlastovuna, at vit onkuntíð máttu fáa frí. Onkunstaðni verður tikið til: “Dygdin í læraranum er betri enn amboðini.” Tað skulu teir eiga báðir — Johan Kallsoy og Erling Mortensen — sum vóru lærarar mínir skúlaárini við Gjógv, vóru báðir av bestu lærarum. Johan Kallsoy kom í 1919 og Erling Mortensen í 1944. Báðir vóru teir kirkjutænarar, so sambandið millum skúla og kirkju kendist dygt.

'Tá vóru fáar føroyskar skúlabøkur. Vit nýttu J. Dahls bíbliusøgur og ungdómssangbókina hjá Emili Joensen og Songbók Føroya Fólks. So átti skúlin føroyskar lesibøkur og Føroyingasøgu. Stavingarbók Evensens varð nýtt og Perbókin hjá Hans A.Djurhuusi.

Tá á døgum var skúlalagið øðrvísi enn nú. Uttanatslestur varð nógv nýttur, serliga lærubókin, sum var á donskum máli. Jákup abbi segði mær, at tá ið hann var tíggju ára gamalur, hevði hann hvørki bíbliusøgu ella lærubók við sær í skúla, tí hann dugdi tær uttanat. Tríggir skúlaflokkur vóru: elsti flokkur, miðlingaflokkur og yngsti flokkur. Elsti flokkur var í skúla t.d. mánadag og so hinir báðir flokkarnir týsdag. Børnini kundu vanliga koma upp í elsta flokk tíggju ára gomul. So skilja vit, at stundir vóru bæði til spæl og heimalestur hjá børnunum.

Eg havi varhugan av, at børnunum dámdi væl at ganga í skúla. Tey fingu so góðan stuðul heimanífrá.

Kallsoy - við Gjógv: 1919 til 1944                                   Erling - við Gjógv: 1944 til 1950

Skúlin varð hátt mettur í heimbygd míni. Fyrstu ferð, eg var í skúla, var eg bara seks ára gamalur. Tá var vanligt, at barnið slapp í skúla við einum øðrum skúlabarni. Eg var í skúla við Jasoni vinmanni mínum. Tá kendi tú veruliga á tær, hvussu tað var at ganga í skúla, og mangur gleddi seg til tann dagin. Vanligt var, at børnini høvdu hylling á lesing og tølum, áðrenn tey fóru í skúla. Johan Kallsoy var strangur lærari, men kundi eisini hava tað stuttligt í tímunum, tá ið hann las onkra stuttliga søgu. Umframt sálmar lærdu vit eisini sangir úr Songbók Føroya Fólks. Sangtímarnir hjá Kallsoy vóru framúr góðir. Hann dugdi bæði at spæla urgu og violin. Kallsoy gjørdi lag til tveir sangir - "Fannir tiðna í fjøllum" og "Tað rýkur og fýkur". Hesi bæði løgini sungu vit. Børnini gleddu seg altíð sangtímarnar. Sangirnir, ið sungnir vóru, lagaðu seg eftir árstíðini. Sum dømi kann verða nevndur sangurin, "Tað rýkur og fýkur, og norðættin strýkur". Henda dagin minnist eg, var uppgangur í brimi, óløgini brutu niðan í ánna, vindur og kavarok.

Serliga kristnitímarnir hjá Erlingi Mortensen vóru áhugaverdir og álvarsamir. Mangt úr teimum festi seg og verður ikki gloymt. Eitt minni um Kallsoy er, at hann læt skúlabørnini sita inni í kóri á strábonkum og syngja jólakvøld, og á føstugangi taldi hann jólini við skúlabørnunum. Erling minnist eg serliga, tá ið hann stutt fyri jól bað okkum hava sálmabókina við í skúla. Mangt annað er at minnast úr skúlanum. Børnini tóku skúlan í álvara og dámdi væl at ganga í skúla.

Eg havi tikið fram nakrar skrivibøkur. Eg síggi, at fáar villur eru bæði í føroyskum og donskum. Tá ið skúlatíðin var at enda komin, skrivaðu mong rætt og dugdu bæði føroyska og danska mállæru. Pápi, sum mangan segði frá skúlaárunum, gekk annan hvønn dag í skúla hjá Kallsoy. Tá ið hann gekk á motorpassaraskúla í Havn, hevði hann ikki føroyskt, tí hann dugdi føroyskt. Staðin fyri hevði hann maskintekning. Eg hoyrdi hann siga, tá ið hann sat og skrivaði okkurt: “Hvussu var tað nú, Kallsoy segði?” Í 1944 fór Johan Kallsoy í heimbygd sína, Eiði, at vera lærari; men maður kom í mans stað, tó at teir vóru ólíkir. Latum okkum enda hetta lítla skúlaprátið soleiðis: Í 1919, tá ið Johan Kallsoy fyrstu ferð stóð við pultin í Gjáar skúla, minnist pápi, tá spurdi hann børnini: “Góðu børn, hvat skulu vit syngja í morgun?” Tá svaraði eitt skúlabarn: “Lover Herren hann er nær!”

Lat so hesa sálmaregluna standa yvir barnaárunum og skúlatíðini við Gjógv.

Gjáar samkomuhús

Ungmannafelag var í bygdini, Norðstjørnan. Limur kundu vit gerast, tá ið vit vóru fjúrtan ára gomul. Í ungmannafelagnum varð mangt lisið upp. Alt, sum kom út á føroyskum, varð lisið upp har, og sungið var úr Songbók Føroya Fólks. Felagið hevði eisini eitt handskrivað blað, har limirnir skiftust um at skriva. Fyrsta eg minnist, varð handilin hjá Dánjali Klein Uppi á Gjógv nýttur til dansistovu. Fyrstu ferð, eg sá harmoniku, gjørdist eg hugtikin. Eg minnist, at øll stóðu uttan um Ditlev úr Funningi, meðan hann spældi. Lítið minnist eg føroyskan dans har. Bara einaferð minnist eg, at Eliesar skipaði "Ud fra Drammen". Sjónleikir vórðu spældir har. Eg var lítil, tá ið eg sá fyrsta sjónleik við Gjógv. Eg gjørdist bangin, tá ið eg sá tveir mans við svørtum skeggi sita har við grindaknívi. Eg minnist sjónleikin "Ófríðarligar tíðir", sum eg seinni sá. Spenningur var í bygdini, tá ið frættist, at ungmannafelagið riggaði til sjónleik

Eftir kríggið varð handilin hjá Petur Juliusi nýttur til dansistovu. Har dansaðu tey bæði enskan og føroyskan dans. Eg minnist Trúgva spæla violin, ið tey dansaðu. Funningsmenn spældu sjónleikin "Hjá Dalabóndunum" á føstuinngangi, og so var góður dansur aftaná. Fyrr í tíðini hevði dansistova verið í bygdini. Í 1950 varð nýtt samkomuhús bygt. Ungmannafelagið skipaði fyri; men tá var eg vorðin limur.

Gjáar kirkja

Einaferð varð pápi spurdur, hvat var tað størsta hann hevði upplivað norðuri við Gjógv. Hann svaraði skjótt: “Tá ið vit fingu nýggja kirkju í 1929.” Ikki tí, Gjáarmenn áttu bæði prýðiligan og góðan halgidóm. Trúliga gingu teir í kirkju í Funningi og høvdu síni tilhaldshús har. Har vórðu bundin bond, sum ongantíð slitnaðu. Jensina í Lon, sum eg helt vera djúpari enn mangur annar, segði einaferð Zachariu gummu, at hon hevði droymt ein sjáldsaman dreym: Hon sá ein eingil dala niður av himni Eysturi á Bø - á júst sama staði, har kirkjan seinni varð sett.

Foreldur míni lærdu meg, hvussu eg skuldi bera meg at í kirkju og kirkjugarði. Tá ið eg var komin inn um portrið, skuldi eg stíga sámuliga, tí eg var á halgari grund. Soleiðis mundi vera í hvørjum húsi. Í kirkjugarðinum skuldi eg stíga varliga og ongan vøkstur bera út haðan. Inni í kirkjukórinum skuldi eg ganga serliga varliga, og so fingu børnini eisini at vita, at kvirran í Harrans húsi var sálarbót. Mong eru minnini. Vanliga las deknurin lestur eftir Jacob Dahl, og sungið varð í danskari sálmabók; men um jólahøgtíðina sungu vit úr føroyskum hefti, og tað var forkunnugt. Soleiðis gjørdust nógvir danskir sálmar okkum ógvuliga kærir og eru tað enn.

Presturin, Sand, var Dani. Vanliga kom hann til Gjáar seks ferðir um árið. Tá var altargangur. Óvitin gav sær eisini far um, at prestur lagaði ferðir sínar eftir, nær skipsmenninir fóru, ella tá ið teir komu aftur. Tað var vakurt at síggja, tá ið húskini fóru til altars, áðrenn skipsmenninir fóru á Suðurlandið, og so um leið á mikkjalsmessu, tá ið teir vóru komnir aftur í øllum góðum. Tað lá ein sovorðin hátíðardámur yvir øllum.

Eg minnist bygdina sum ein dyggan felagsskap. Tørvur var á øllum, tá ið okkurt serligt var á vási, t.d. tá ið farið varð til bjarga, á fjall, draga bátarnar, tá ið uppgangur var í Gjónni. Hesin felagsskapur kom til eisini til sjóndar, tá ið onkur var farin í Harrans hendur. Soleiðis kendi óvitin tað — tá legðist ein sorgardámur yvir bygdini, tað tóktist, sum alt steðgaði eitt skifti. Alt syrgdi, náttúran syrgdi, kvirra legðist yvir alt. Soleiðis kom felags sorgin til sjóndar, tá ið lík stóð undir børu. Vanliga var prestur ikki til nakra jarðarferð, men kom seinni at kasta jørð á. Kvøldið fyri jarðarferðina kom onkur, ið av vardi, í hús og segði orðini: “Eg skal biðja tykkum við líkinum.” Hesi fólkini fóru í ervi, men eisini hini fremmandu fólkini, sum komin vóru at fylgja. Tá ið tey komu um morgunin, stóð altíð onkur fyri teimum og bjóðaði teimum inn. Fastir sangarar vóru í bygdini. Teir sungu heima fyri líkinum, á veg í kirkjuna, í kirkjuni og úti á kirkjugarðinum.

Sagt verður, at Føroyingar altíð høvdu børnini við sær, tá ið møguligt var. Børnini fylgdu eisini líki, og tey vóru eisini í heiminum, har kistan stóð. Eg minnist ein dagin, at Stauning hevði sett á Sandinum og kom at landi í fjøruni. Tá ið teir skuldu fara at draga línurnar, setti eg uppá, at eg skuldi við. Eg var ikki klæddur til slíkt, hevði ber knø. Men við slapp eg. Jústines á Grótheyggi læt seg úr hálvhosunum og gav mær tær. So lagaligt var tó ikki altíð. Børnini sluppu ikki altíð við til ymiss borðhald. Einaferð minnist eg eitt ervi, tá ið børnini ikki sluppu við. Pápi uggaði meg, at hann skuldi fáa mær nakrar smákøkur í lumman. Jú, tá ið hann kom aftur, hevði hann smákøkurnar í jakkalummanum - og soleiðis var mítt ervi hesa ferð.

Foreldrini vildu, at børnini skuldu ganga í kirkju hvønn sunnudag. Tá ið eg dugdi so frægt danskt, keypti mamma mær eina sálmabók frá Jóhannesi Bæk, trúboða. Tá var eg eitt sindur errin og sat sum hini fólkini við sálmabók. Men tó skuldi eg velja ímillum at fara í kirkju ella í lestur hjá abba í Horni. Nú er at siga, at lestur varð lisin í nógvum húsum við Gjógv. Abbi las í Heinrich Múller, ein gitin týskur gudfrøðingur. Her er aftur eitt kært minni: Omma hevði sett døgurðan útá, ein ræstan bita og epli úr Hornagerðinum. Abbi hevði tikið lestrabókina fram — hon hevði træpermu og messingahongsl. Og so sat abbi í stovuni við brillum og las hart. Omma sat á torvkassanum og helt saman hendur, lyfti onkuntíð grýtulokinum. Eg sat á einum stóli og helt saman hendur eisini. Lestrarnir vóru drúgvir. Eg visti, at abba dámdi væl Mullar. So var kvirt í stovuni, meðan abbi leitaði í bønabókini, og so las hann aftur eina vakra bøn.

Kanska mundi óvitin ótolnast eitt sindur. So var aftur kvirt í stovuni, meðan abbi leitaði eftir einum hóskiligum sálmi í Kingobókini, og so sang hann — lágmæltur var hann, men nótafastur. Stovuvindeygað stóð opið. Sangurin hoyrdist út á vegin, plagdi Kristian Martin at siga mær. Tá ið sálmurin var sungin, legði omma uppúr, og vit trý settu okkum við trogið at eta døgurða. Ein sóljumunn og køkuskapilsi omaná.

Ein vakur siður var í heimbygdini, sum eisini var aðrastaðni. Hvørja ferð, tá ið børn og vaksin komu úr kirkju, fóru tey á grøvina hjá næstringum og kenningum. Soleiðis vórðu børnini lærd. Tí kendu vit børn nógvar gravir. Men óvitin er spurin. Hann hevði varnast, at tá ið fólk løgdu hondina á grøvina, lá hondin still eitt bil. Tí spurdi eg abba í Horni, um tey søgdu nakað tá. “Jú, góði, tey siga — Jesus, lat okkum møtast aftur.”

Í 1920-árunum festi heimamissiónin rót í heimbygd míni. Tá ið eg var barn, og seinni plagdu missiónsmenn at koma og halda møti í skúlanum ella í kirkjuni. Hetta gleddu mong seg til, minnist eg. Eg minnist ein dagin, at pápi hevði verið við posti í Funningi, tí tað viðraði ikki við Gjógv. Mangan var drúgvt at bíða eftir Brittons Pride. Mangan var kalt at standa og bíða á Funnings kei, og mangan varð hann boðin inn at fáa sær ein heitan drekkamunn. Pápi segði altíð, at hann hevði so nógv gott at bera Funningsmonnum.

Tá ið eg var so frægur, slapp eg til Funnings við pápa, og eg upplivdi eisini henda blíðskpin. Ein kavadag var pápi komin úr Funningin við posti. Tá segði hann, at hann hevði fylgst við einum prúðum, røskum gongumanni oman til Gjáar. Maðurin æt Jóhannes Bæk, trúboði, sum eisini bar tunga byrðu á bakinum. Tann dagin var Høgabrekka tung at ganga, tó kavin var nógvur. Jóhannes Bæk gisti hjá Erlingi Mortensen, lærara. Um kvøldið var møti í skúlanum, og mong nýttu høvi at hoyra Guðs orð. Við Gjógv var slíkur bókahungur, tí bæði ungum og eldri dámdi væl at lesa. Tað gav at bíta. Einaferð menn stóðu og prátaðu, og óvitin sat undir, tá tók ein teirra til Leo Tolstoi.

Tá var mamma skjót at fara at keypa sær eina góða bók. Eg minnist, hvussu hon æt — "Storm over Sejlerholmen". Hon keypti mær eina lítla andaktsbók "Kristus vor Frelser". Jóhannes Bæk hevði eisini møti í kirkjuni. Eg minnist hetta vakra kvøldið í heimbygdini. Kirkjan var upplýst. Tá hendi eitt, sum ongantíð fer frá mær: Jóhannes Bæk stóð og sang á kórsgáttini við síni sterku, vøkru rødd: “Hví troðkast mannamúgvan so, hví bera tey slík skundig boð?” Og ørindið endaði: “Jesus av Nasaret var jú her!” Hvørja ferð, eg stígi inn í kirkjuna, aldar hesin songurin fyri mær undir hválvinum.

Hans Jacob Ellingsgaard, trúboði, plagdi eisini at halda møti við Gjógv. Hans Jacob var eisini góður, skrifttrúgvur talari. Kjartan Stakksund plagdi at vera við honum og spæla urgu. Sum óviti tókti mær altíð, tá ið teir komu at halda møti, at hetta vóru hátíðardagar. Bygdarfólkið gjørdi ongan mun á teimum báðum. Um summarið plagdi brøðrasamkoman at halda møti við Gjógv sunnudag seinnapart. Tey komu við bátunum, sum itu "Sendiboðið" og "Stórafjall". Teir løgdu stóran dent á vitnisburðin og songin. Eisini eitt kært minni úr barnadøgunum við Gjógv.

Sum stórir dreingir minnast vit tíðina eftir seinna heimskríggj og plagdu at forvitnast, tá ið eldri menn tosaðu uppi á Gjónni. Vit vistu eisini, hvat stóð í tíðindabløðum, og sótu undir hvørjum orði í handlunum. Ótti var á okkum, tí tosað varð um triðja heimsbardaga. Eisini frættist um, hvussu kristin fólk vórðu forfylgd fyri eystan. Einaferð tosaðu menninir um, at teir stóru talaðu um at stovna heimsfelagsskapin ST. Menn uppi á Gjónni vóru ójavnir á máli. Tá helt ein ungur maður fyri bæði í skemti og álvara: “Endin verður helst tann, at Fransmaðurin fyrsta dagin situr og fleygar lunda á Kirkjurókini.”

Vit smádreingir tosaðu eisini um gudiligar spurningar. Einaferð stóðu vit eysturi við Eyrholuna og tosaðu um, hvør hevði skapað Guð. Men tá komu vit onga leið. So segði Kristian Martin ógvuliga avgjørdur: “Vi skal ikki granske Guds hemmelighed!” Eitt kvøldið stóðu teir eldru dreingirnir Heima í Túni og tosaðu um tilveruspurningar. Onkur teirra hevði verið á háskúla, og onkur lærdi í Havn. Í Havn var so mangt gott at fara til. Vit yngru dreingirnir stóðu bara og tagdu. Teir tosaðu um heimsins enda. Eg minnist, at hesa náttina gekst ikki væl at sovna, tí eg lá bara og hugsaði um henda stóra dagin, tá ið heimsins klokka varð steðgað.

Øll gleddu seg til jóla. Øll jólaklæðini vórðu gjørd heima við hús. Eg minnist serliga ein snór, sum allur var avtaglaður við ermum, bulum og hosum. Har vóru tíggju børn í húsinum. Stórar vóru fyrireikingarnar. Tey vaskaðu upp og niður, pussaðu tað, ið pussast skuldi.

Menn fóru eftir jólatorvi og bera í hjallin. Eg og Jason fóru við sleðu Heim á Bust eftir jólatorvi. Nógvir jólagestir plagdu at koma. Í handlunum sást eisini, at jól vóru í hondum. Tá var spenningur, hvussu mundi fara at viðra hjá postskipinum, um klúgvandi fór at verða um borð við lossibátinum.

Hetta var stutt fyri jólahøgtíðina. Ógvuliga ókyrt var og nógv brim í Gjónni. Ivasamt var, um teir torgaðu um borð í postskipið. Pápi var ein av monnunum, sum skuldu rógva um borð í postskipið. Teir tóku sær løgi út gjøgnum Gjónna; men verri var, tá ið teir komu aftur. Tá ið teir komu inn fyri helluna, breyt eitt stórt óløgi og tók lossibátin. Ongantíð gloymi eg ta løtuna. Jólagestirnir vóru bliknaðir av ótta. Í tí báturin rann upp á turt, leyp ein Eiðismaður út, tók um rongina á bátinum, setti føtur í spenni. — og helt. Maðurin var í gráum klædningi og ljósum yvirfrakka, hann var sum drigin av grunni, dýggjandi vátur. Hesin maðurin mundi vera ein sonn kempa, helt eg. Tá ið nógvar hendur høvdu tikið bátin sjófrían, fór Símun á Grótheyggi til hansara og bjóðaði honum við sær til hús at skifta klæði. Men maðurin takkaði honum og helt, at tað mundi ikki fara at bila. Hann mundi halda, at væl mundi vera tornað, tá ið hann hevði gingið allan vegin til Eiðis.

Øll gleddust til jóla. Jólaaftan gleddu tey seg til aftansmatin, sperðil, epli og fisk. Ja, sagt varð um teir gomlu, at teir skuldu siga, at tá ið aftansmaturin var etin, so vóru jólini liðug. Jóladag var ræst kjøt til døgurða, tað royndu øll at hava, tó at kjøtásurin hjá summum var lítil. Jólaknetti annan jóladag hoyrdi eg einki um, tí lítið var at vænta av sjónum á brimplássi í atventini. Vit minnast søtusuppuna annan jóladag. Jólaaftan var farið í kirkju, men jólakvøld var øll bygdin til aftansang í kirkjuni, og tá sungu vit "Til kristin fólk á foldum her", sum bygdarmaður okkara, Kvívíks-Jógvan, hevði yrkt. Hesin sálmur vekur nógv góð minni í okkum. Annan jóladag varð eisini farið í kirkju. Seinnapartin var jólatræ í skúlanum.

Jólakvøld varð næstan ikki tikið saman í dansistovuni, men annað jólakvøld var hitt stóra dansikvøldið. Tá smakkaðu menn sær á og høvdu eina seys. Annan jóladag plagdu Funningsmenn at koma oman til Gjáar at dansa. Teir vóru góðar kvøðarar, og dansurin plagdi at ganga væl. Út móti morgni var siður at fylgja gestunum av garði. Poul Ejde var ein av gestunum. Hann var ein av bestu kvøðarum í Føroyum. Eg plagdi at vera ógvuliga hugtikin og púra burtur, tá ið Poul kvað "Blakman konge", ein minnilig og hátíðarlig løta.

Hetta var út móti morgni, og glæman var brostin fyri nýggjum degi. So var høgtíðin av. Hitt góða, gamla lagið aftur. Skjótt fór pálsmessudagur afturum, og nú bar móti vári.

Theodor Hansen 19/3-2020

Ernst Krenn (1897 - 1954)

Úr savninum hjá Thedori taka vit hesaferð eina yrking, sum eg minnist ein part av frá barnaárum mínum. Theodor fær skjótt orðið, men eg skal bara skoyta eitt sindur upp í tað, sum Theodor sigur um yrkjaran, eysturríkaran Ernst Krenn. Krenn kom ein túr til Føroyar í 1939 og gjørdi fleiri túrar eftir tað, men tann fyrsti túrurin hevði so stóra ávirkan á hann, at hann saman við konu síni – Franzisku – skrivaði bókina «Føroyar. Die Inseln des Friedens» («Friðaroyggjarnar) undir navninum Krenn-Gjógv. Krenn skrivaði fleiri bøkur, og tað er ikki minni áhugavert, at á Landsbókasavninum er hann skrásettur undir skaldanavninum «Álvur við Gjógv».

Sagt verður um Krenn, at hann var føroyavinur, men av tí, sum eg havi nevnt her frammanundan, kunnu vit leggja aftrat, at sanniliga var hann eisini Gjáarvinur. (Krenn var nógv avhildin av gjáarfólki, men av tí, at hann var so nógv her undir Krígnum, so var tað ikki so løgið, at ivi/ótti, hvørt hann mundi vera týskur spiónur, eisini stakk seg upp viðhvørt).

Krenn var annars útbúgvin sum lærari og málgranskari og hevði m.a. føroyskt mál og føroyska mentan sum sergrein. Krenn doyði av ólukku í Eysturríki í 1954 - bara 56 ára gamal. Hann var á veg til Føroyar, og tá ið hann skuldi skifta buss, koyrdi ein russiskur hernaðarlastbilur hann yvir, so at hann doyði. Lagt verður aftrat, at tað var hálka á vegnum. 

Theodor hevur orðið:

Henda yrking er borin fram av manni, ið borin er í heim og býr uppi í meginlandinum í Eysturríki, ein sannur Føroya vinur, sum sjálvur hevur lært seg føroyskt mál og ognað sær kunnleika um føroyska søgn og mentan. Hann hevur áður yrkt um Føroyar og hevur við skriftum gjørt sínar landsmenn kunnigar við føroyska søgu og mentan og er soleiðis ein umboðsmaður fyri føroyska mentanarlívið í útheiminum. Tá ið henda yrking um eina serstaka bygd í Føroyum hevur fingið skaldahørpu Dr. Ernst Krenns at ljóða, so er hetta bert ein tóni av teimum mongu, ið Ernst Krenns góða hjartalagi fyri Føroyum.

GJÁARLAG — Jóhan Kallsoy og gjáarmonnum verður henda yrking vígd.  

1.Gjógv, vár Gjógv, várt lítla bú,

Gjógv, vár Gjógv, vár heimbygd tú.

Tú vár Gjógv á brøttu líð,

teg vit elska alla tíð

- Gjáarmenn.

2.Tíni heim við Dalará,

millum tey tann lítla vrá,

har eg lá í móðurfavn,

elski eg mítt fedranavn

- eg Gjáarbarn.

3.Uppi haga seyður gá,

sum nú skjótast piltur ná,

og í bøi syngja enn

genturnar um fornar menn

- vit Gjáarbørn.

 4.Fjallið títt, ið fuglar ber,

kært tað mær av hjarta er.

Norður eg á Kallaroy

síggja kann við Gjáarmoy.

- vit Gjáarmenn.

5.Standa vit tá einaferð

Uppi á Egg, har ið tað er

 sýni út til hav og lív,

Gjáarmenn og Gjáarvív.

- vit Gjáarmenn.

6.Har er heimið várt, várt búgv,

 sum av øllum lovað trúgv.

Gjógv, vár Gjógv, á brøttu líð.

 eg vil elska alla tíð

- vit Gjáarmenn.

7.Og eg úti suður nógv

elski teg, o , Gjógv, o, Gjógv.

Tíni vív og tínar menn,

 Gjáarbørn og Gjáarmenn

- Eg Gjáarálv.

Hans Jacob í Horni (Hans Jacob Hansen (1908 - 1990).

Sum smádrongur við Gjógv minnist eg serliga væl Hans Jacob í Horni sum mannin, ið fekst við lossingina, tá ið "Britons Pride" kom úr Klaksvík týsdagar, og "Smiril" kom úr Havn mikudagar. Tað var so mangan, at tað ikkki var farandi við báti úr Gjónni fyri veður, og slíkar dagar bleiv varan løgd upp í Funningi, og aftur í tí sambandinum - at fáa postin og annað um Skarðið - var Hans Jacob ein av headmonnunum.

Sonur hansara, Theodor, sum doyði í 2024, hevur lagt nógv ómetaliga áhugavert skrivligt tilfar eftir seg, og eg eri sera fegin um at sleppa at leggja ein part av tilfarinum, sum snýr seg um heimbygdina, Gjógv, her út á heimasíðu mína - bygdin.fo. Her kemur so tann fyrsta frásøgnin, har Theodor hevur tikið pápa sín upp á band:

Postferðir

"Eg var við í fleiri ár at rógva um borð á postskipini við Lossibátinum. Tað var ikki altíð so tespiligt í brimganginum. Tíðliga mátti farast upp um morgunin at kanna líkindini. Streymurin hevði stóra ávirkan á flóð og fjøru. Tað mátti takast ein avgerð, antin tað skuldi farast til Funnings ella fara um borð. Posturin skuldi so fara við skipinum.

Eg plagdi at fara frá Gjógv um hálvgum níggjutíðina um morgunin. Byrðan var ikki altíð so løtt, minni enn so. Eg vildi vera í Funningi um ellivutíðina, ikki seinni. Var nógvur postur, so varð fólk biðið at bera við mær. Kom nógvur postur, so mátti eg biðja fólk úr Funningi at bera við mær niðan á Skarð.

Tá mátti eg ringja oman til Petur Kristian og biðja hann senda fólk heim á Skarð ímóti Funningsmonnunum.

Tá ið vegurin var komin heim á Skarð, plagdu teir at koma við rossi og vogni eftir tí, sum kom í skipinum. Petur Kristian átti eitt ross.

Jóan Petur á Reyninum (Joen Peter Johannesen (1908 - 1968)) - avgreiðslumaður í Funningi).

Tað var vanligt, serliga tey fyrstu árini, eg gekk og bar sjópostin millum Gjógv og Funning, at tað um veturin og út á várið var vørutrot í bygdini, tí tað var ikki lendandi við Gjógv fyri brimi. Tað kundi vera fylgjandi fleiri vikur. Tá vóru handilsmenninir noyddir at taka vørur í Funningi. Ið hvussu er, so var tað mest troðkandi vørur.

Jóan Petur á Reyninum (Joen Peter Johannesen (1908 - 1969) - avgreiðslumaður í Funningi.

Í slíkum føri plagdi Petur Kristian at biðja meg fara um borð í skipið við Jóan Peturi á Reyninum, sum var avgreiðslumaður í Funningi. So fór eg niður í lastina og fann fram tilvøruna hjá Peturi Kristiani og tók tað, sum hann skuldi hava. Ofta hjálpti eg so Jóan Peturi at skipa upp, tá ið so var, at eg var um borð. So mátti eg biðja Funningsmenn bera við mær niðan á Skarð.

Altíð vildi eg taka ta tyngstu byrðuna sjálvur. Tær mundu ikki liggja undir hundrað pund.

Tá ið so Petur Kristian, sum fyrr nevnt, hevði fingið rossið, so plagdu teir at koma við rossi og vogni heim á Skarð. Tað var ein stórur lætti at ganga leysur av Skarðinum og út. Eg minnist serliga, tá ið jólaposturin kom. Vognurin plagdi at vera rokandi fullur. Jólatræið lá oman á rokanum. Tá ið vit komu út í bygdina, flokkaðust øll børnini um vognin. Tá ið vit so komu á posthúsið, var allur barnaflokkurin samlaður um vognin.

Í 1947 var stórkavi. Eingin, ið tá livdi, minnist so stóran kava. Eg minnist tað so væl, at tað fór at kava 2. februar — sjálvan kyndislmessudag. Hann var sunnudag tað árið. Eg fór gangandi heim í Horn at vitja foreldrini seinnapartin á degnum. Henda sama dag vóru Funningsfólk niðri við Gjógv og spældu sjónleik. Eg haldi, at Poul Ejde mundi skipa fyri hjá teimum. Tað kavaði av møkum, og kavin dungaði niður.

Upp aftur betri varð tað, tá ið so bilurin kom. Eg slapp ofta upp í bilin við Benadikti. Tað kundi vera so, at hann kundi fara við skipsmonnum ella onkrum, sum fór í skipið, og eisini fór hann ofta eftir onkrum, sum kom úr skipinum.

 (Tann fremsti bilurin á myndini - Bedford 1½ tons - sum Benadikt keypti í 1950 - er tann, ið talan er um í tekstinum).

Serliga minnist eg tann fyrsta dagin, tá ið R. K. Rasmussen, doktari, kom til Gjáar í bili. Benadikt var komin heim á Skarð eftir honum. Tá ið eg kom úr Funningi niðan á endan á vegnum, so legði eg postsekkin upp í bilin. Vit bíðaðu eitt sindur eftir Rasmussen, doktara. So kom hann einsamallur sjaggandi við taskuni. Tá ið han steig upp í bilin, segði hann hesi orðini: “Hetta er ein stórur dagur — at koma við bili til Gjáar!”

Hetta var 25. apríl, sjálvan flaggdagin.

Ja, bilurin kom at verða hentur. Fólk, ið ferðaðust, nýttu hann nógv, bæði frá Gjógv og til Gjáar. Eiðisbilurin varð nýttur hinumegin og Gjáarbilurin hesumegin. Hvør kom á sín vegenda, og gingið var ímillum vegirnar."

Hans Jacob Hansen